Có mối liên hệ giữa thuận tay trái với các bệnh về thần kinh? – Y học & sức khỏe

GNO – Các nhà
khoa học đã phát hiện ra các đánh dấu gene đầu tiên quy định việc thuận tay
trái – theo một nghiên cứu gần đây.

Ngoài ra,
các đánh dấu gene này còn có vai trò trong sự phát triển não bộ và giao tiếp
giữa các vùng não khác nhau.


Kết quả
nghiên cứu này phát hành trên tạp chí Não
bộ
đầu tháng 9 qua, mở ra “sự hiểu biết sâu hơn về quá trình sinh học dẫn
đến thuận tay trái” – chia sẻ của tác giả nghiên cứu Akira Wiberg, Đại học
Oxford, Vương quốc Anh.

taytrai.jpg
Thuận tay trái – Ảnh minh họa


Theo đó, cứ trong
10 người thì có 1 người thuận tay trái. Các nhà khoa học đã biết gene chính là
yếu tố đóng góp đến sự thuận tay trái nhưng không biết các gene cụ thể nào có
liên quan.


Trong
nghiên cứu mới này, các chuyên gia phân tích bộ gene của 400.000 người ở Vương
quốc Anh. Các ghi nhận về sức khỏe và dữ liệu gene của người tham gia nằm trong
cơ sở dữ liệu của Ngân hàng Sinh học Biobank của nước này; trong đó có 38.000
người thuận tay trái.


Các nhà
nghiên cứu tìm kiếm sự khác nhau trong DNA của người thuận tay trái với người
thuận tay phải và xác định các đánh dấu gene có liên quan đến thuận tay trái.


3 trong
các đánh dấu này nằm trong gene cung cấp sự hướng dẫn tạo ra protein có liên
quan đến sự phát triển và cấu trúc não bộ như sự hình thành các vi ống, tạo nên
“khung nâng đỡ” bên trong tế bào, được gọi là bộ khung tế bào (cytoskeleton).


Các vi
ống này giúp duy trì cấu trúc các tế bào, gồm cả tế bào não. Điều thú vị là các
gene nâng đỡ tế bào ở động vật được tìm thấy đóng vai trò “bất đối xứng trái -
phải”.


Các nhà
nghiên cứu phân tích hình ảnh scan não của khoảng 10.000 người tham gia và phát
hiện rằng các đánh dấu gene có liên quan đến những khác biệt trong chất trắng
của não bộ – các ống thần kinh dài cho phép các khu vực não bộ giao tiếp. Đặc
biệt, những khác biệt này rõ ràng nhất ở các đường dẫn kết nối các khu vực liên
quan đến ngôn ngữ trong não bộ.


Ngoài ra,
hoạt động của não giữa các vùng liên quan đến ngôn ngữ “đồng bộ” hơn ở những
người thuận tay trái so với người tham gia nghiên cứu thuận tay phải.


“Chúng
tôi thấy rằng ở người thuận tay trái, các vùng ngôn ngữ của não trái hay não
phải liên lạc với nhau chặt chẽ hơn”, chuyên gia nói thêm.


Điều này
gợi ý rằng người thuận tay trái có lợi thế trong việc thực hiện các nhiệm vụ
ngôn ngữ nhưng cũng cần thêm nhiều nghiên cứu khác để chứng thực điều này.


Cũng từ
nghiên cứu này, các chuyên gia cũng phát hiện rằng các đánh dấu gene ở người thuận
tay trái có liên quan đến nguy cơ tăng nhẹ với chứng thần kinh phân liệt (schizophrenia)
và phát triển bệnh Parkinson. Tuy vậy, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh: Đây là mối
liên hệ được phát hiện thấy chứ không chứng minh các đánh dấu gene này gây ra
thần kinh phân liệt.


Điều quan
trọng cần lưu ý là gene không phải là “số phận” đối việc thuận tay trái hay tay
phải. Các nhà nghiên cứu dự đoán rằng thuận tay trái khoảng 25% do gene, có
nghĩa là 75% có thể được xác định bởi môi trường. Các đánh dấu gene chỉ đóng
vai trò nhỏ trong khả năng thuận tay trái hay thuận tay phải của mỗi người.


Huệ Trần
(theo Live Science)

Add Comment