Dấu hiệu tăng huyết áp – Y học & sức khỏe

Đa số người bệnh không có triệu chứng khi huyết
áp lên tới các mức độ cao nguy hiểm, một số người bị nhức đầu, khó thở,
chảy máu mũi.


Bác sĩ Nguyễn Khánh Dương, Khoa Nội Tổng Quát, Bệnh viện Đại học Y dược
TP.HCM, cho biết tăng huyết áp là một bệnh mạn tính, gây tổn thương lên
các tạng như tim, mạch máu, thận và thường kéo dài trong nhiều năm. 


Bệnh gặp nhiều ở nam giới trên 45 tuổi và nữ giới trên 65 tuổi. Những
yếu tố tăng nguy cơ mắc bệnh gồm di truyền, người béo phì, ít hoạt động
thể lực, hút thuốc lá, chế độ ăn quá nhiều muối, bệnh nhân mắc bệnh
thận, đái tháo đường, ngừng thở khi ngủ, mang thai, uống quá nhiều
rượu…

huyetap.jpg


Bác sĩ Dương cho biết đa số người cao huyết áp không có các dấu hiệu và
triệu chứng, ngay cả khi huyết áp lên tới các mức độ cao nguy hiểm. Một
số ít người huyết áp cao có thể bị nhức đầu, khó thở hay chảy máu mũi.
Tuy nhiên, các dấu hiệu và triệu chứng này là không đặc hiệu và thường
không gặp cho đến khi huyết áp cao trở nên nghiêm trọng hay đe dọa đến
tính mạng.


“Cơn tăng huyết áp thường thấy ở những bệnh nhân đã được chẩn đoán nhưng
không tuân thủ tốt chế độ điều trị và cũng có thể xuất hiện lần đầu
tiên ở những bệnh nhân chưa được chẩn đoán bị tăng huyết áp”, bác sĩ
Dương nói.


Bệnh có hai loại là tăng huyết áp nguyên phát và tăng huyết áp thứ phát.
Tăng huyết áp nguyên phát thường gặp ở người lớn tuổi, không thể nhận
biết căn nguyên có khuynh hướng phát triển dần qua nhiều năm. Tăng huyết
áp thứ phát gây ra bởi một bệnh như ngừng thở tắc nghẽn khi ngủ, bệnh
thận, bệnh tuyến giáp, bệnh mạch máu bẩm sinh, tâm trạng căng thẳng.
Uống thuốc tránh thai, thuốc cảm, thuốc thông mũi, thuốc không hợp pháp
như cocaine và amphetamines, lạm dụng rượu hay uống rượu kinh niên cũng
là nguyên nhân tăng huyết áp thứ phát. Tình trạng này có khuynh hướng
xuất hiện đột ngột và gây ra huyết áp cao hơn so với cao huyết áp nguyên
phát.


Huyết áp có thể tăng một cách nhanh chóng và đủ nghiêm trọng để được xem
là cơn tăng huyết áp. Đây là tình trạng huyết áp tăng đột ngột với
huyết áp tâm thu cao hơn 180 mmHg và huyết áp tâm trương cao hơn 120-130
mmHg.


Các số đo huyết áp được chia làm 4 hạng:


Huyết áp bình thường: Thấp dưới 120/80 mmHg.


Tiền cao huyết áp: Huyết áp tâm thu 120-139 mmHg hay huyết áp tâm trương 80-89 mmHg. Hạng này sẽ xấu dần theo thời gian.


Tăng huyết áp giai đoạn 1: Huyết áp tâm thu 140-159 mmHg hay huyết áp tâm trương 90-99 mmHg.


Tăng huyết áp giai đoạn 2: Huyết áp tâm thu cao hơn 160 mmHg hay huyết áp tâm trương cao hơn 100 mmHg.


Khi huyết áp không kiểm soát có thể dẫn tới tổn thương của các tạng. Các
tổn thương bao gồm các thay đổi của hệ thần kinh như bệnh lý não tăng
huyết áp, đột quỵ, nhồi máu não, xuất huyết não; hệ tim mạch gồm cơn đau
thắt ngực, nhồi máu cơ tim, phù phổi cấp, bóc tách động mạch chủ; suy
thận cấp và nhiều các tạng khác như phù gai thị, xuất huyết võng mạc
mắt.


Bác sĩ chẩn đoán bệnh dựa trên các xét nghiệm như nước tiểu, máu,
cholesterol và ghi điện tim. Có thể làm thêm siêu âm tim để kiểm tra các
dấu hiệu của bệnh tim. Các trường hợp nặng hay đe dọa tính mạng phải
làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu.


Nếu huyết áp tâm thu lớn hơn 180 mm Hg, hay huyết áp tâm trương cao hơn
120 mm Hg hoặc xuất hiện các triệu chứng như đau ngực, khó thở, mắt mờ,
nôn ói, yếu liệt chi, người bệnh không được tự điều trị tại nhà mà lập
tức đến ngay cơ sở y tế.


Để phòng ngừa cơn tăng huyết áp và các biến chứng, người bệnh cần tuân
thủ nghiêm chỉnh chế độ điều trị của bác sĩ, uống thuốc đúng liều, không
dùng thuốc không rõ loại. Cùng với điều trị thuốc, bệnh nhân nên thay
đổi nếp sống bằng chế độ ăn ít muối, tập thể dục đều đặn, bỏ hút thuốc,
hạn chế rượu, giữ cân nặng ổn định, giảm cân khi thừa cân béo phì.


Cần lưu ý xem các thuốc và liều sử dụng đã phù hợp hay chưa, phải thận
trọng tỉ mỉ trong điều chỉnh thuốc. Các thực phẩm, thuốc thảo mộc như
cám lúa mì, chất khoáng như magnesium, calcium và potassium, acid folic,
acid béo omega-3 trong dầu cá hay hạt lanh, vitamin D có lợi cho bệnh
nhân tăng huyết áp.

Cẩm Anh
(VnExpress)

Add Comment